Yt Framework

Bezprecedensowa uchwała Rady Miejskiej w Lubinie w sprawie w sprawie przystąpienia Gminy Miejskiej Lubin do spółki KGHM Polska Miedź S.A wzbudza wiele kontrowersji.

Wątpliwości budzi natura prawna uchwały, czy samorząd może spekulować akcjami na giełdzie i czy samorząd według ustawy samorządowej może zajmować się działalnością gospodarczą w oczywisty sposób niezwiązaną z realizacją zadań publicznych przypisanych samorządowi gminnemu.?

Wątpliwości zdaje się rozwiewać wystąpienie pokontrolne NIK do prezydenta Legnicy.

Fragmenty wystąpienia pokontrolnego:

W zaleceniach pokontrolnych NIK wnosi o podjęcie działań dla wyeliminowania mniejszościowego udziału Gminy Legnica w spółkach handlowych, których działalność nie jest związana z realizacją zadań publicznych Gminy, także dla wyeliminowania ryzyka wystąpienia obszarów korupcjogennych w związku z udziałem w tych spółkach sektora prywatnego.

W ocenie NIK, zgodnie z zasadą subsydiarności wyrażoną m.in. w konstytucji RP, podmioty prawa publicznego (w tym przypadku gminy) powinny ograniczać swą ingerencję w funkcjonowanie gospodarki wolnorynkowej. Także przepisy art. 9 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wskazują, że prowadzenie przez gminy działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej jest dopuszczalne wyjątkowo - a to w przypadkach określonych w art. 10 ust. 1-3 ustawy o gospodarce komunalnej. Oznacza to, że poza sferą użyteczności publicznej aktywność gospodarcza Gminy nie powinna konkurować z funkcjonującymi już na rynku jednostkami gospodarczymi.

NIK podkreśla jednocześnie, że interpretacja pojęcia „ważny dla rozwoju gminy", zawartego w art. 10 ust. 3 ustawy o gospodarce komunalnej nie może mieć dowolnego i rozszerzającego charakteru. Przeciwnie: wykładnia tego nieostrego sformułowania musi mieć charakter zawężający, przez wskazanie koniecznego związku podejmowanej działalności z art. 6 ustawy o samorządzie gminnym (sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym). Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby, bowiem do konstatacji, że Gmina może prowadzić działalność gospodarczą czysto zarobkową, niezwiązaną z zadaniami samorządów gminnych pod pretekstem, że bez względu na jej skalę i charakter - jest ona ważna dla jej rozwoju.

Zdaniem NIK pogląd taki nie może zasługiwać na uznanie. Ocena powyższa dotyczy zwłaszcza tych przypadków, gdzie udział Gminy w kapitale spółek ma charakter marginalny, a spółki te prowadzą działalność w oczywisty sposób niezwiązaną z realizacją zadań publicznych przypisanych samorządowi gminnemu. Tymczasem kontrola ujawniła, że środki Gminy stanowią mniejszościowy udział w kapitale trzech spółek (w wysokości od 0,4% do 7,1%) prowadzących działalność z udziałem kapitału prywatnego (wynoszącym od 1% do 92,9%), choć nie realizowały one żadnych zadań Gminy.